Okurlardan gelen bazı sorular var. Ekonomi bürokratlarından aldığımız bilgilerle yanıt vermeye çalışalım. Soruların başında vergi ve SGK yapılandırmasının olup olmayacağı yer alıyor. İkincisi ise şirketlerden, onların muhasebesini tutan yeminli mali müşavir okurlardan gelen kasa ve stok affına yönelik sorulardan oluşuyor.
Bürokratlardan edindiğim izlenimim; 2027'nin ilk yarısı arasına kadar yeni bir vergi ve SGK borç yapılandırmasının gündeme gelme ihtimali var. Ancak klasik anlamda kapsamlı bir vergi affından ziyade, ödeme kolaylığı ve sınırlı kapsamlı borç yapılandırması daha olası görünüyor.
Kasa, ortaklardan alacaklar ve stok affı ise ayrı değerlendirilmeli. Bu alanlarda ekonomik ihtiyaç bulunmasına rağmen siyasi ve mali açıdan daha fazla engel var.
1. Ekonomik koşullar yeni yapılandırma ihtiyacını neden artırıyor?
Öncelikle talebin temelinde şu 5 önemli sorun bulunuyor:
- Ekonomide yaşanan türbülans nedeniyle yüksek finansman maliyetleri oluştu ve işletmelerin işletme sermayesi ihtiyacı arttı.
- İç piyasada talep daraldı ve tahsilat vadeleri ciddi şekilde uzadı.
- İhracatçı sektörlerde kurların baskı altında tutulmasından kaynaklı rekabet gücü ve kârlılık önemli şekilde baskı altında.
- Uzun zamandır ödeme zorluğu yaşanan ve biriken vergi ve SGK borçları işletmelerin nakit akışını şimdi zorlamaya başladı.
- Enflasyon muhasebesi ve geçmiş dönem kayıtlarının yarattığı bilanço sorunları da cabası.
Özellikle istihdamda önemli etkisi olan tekstil, hazır giyim, inşaat, otomotiv yan sanayi, gıda ve toptan ticaret sektörlerinde borç ödeme kolaylığı sağlanması önemli.
Burada kritik olan ise işletmelerin önemli bir bölümü borcunu ödemek istemediğinden değil, mevcut nakit akışıyla ödeyemediğinden yapılandırma talep ediyor.
2. Ankara'nın yaklaşımı ne yönde?
2026 yılında yapılan düzenlemeler hakkında bilgi veren bürokrasi, ekonomi yönetiminin tamamen kapalı olmadığını dile getiriyor. Bu kapsamda 7582 sayılı Kanun ile tecil süresinin 36 aydan 72 aya çıkarılması hatırlatılıyor. 11414 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile teminatsız tecil sınırının 10 milyon TL'ye yükseltilmesi belirtiliyor. Yine 31 Ağustos 2026'ya kadar yapılan özel dönem başvurularında tecil faizi %29 olarak uygulanması kaydediliyor.
Dikkat çekici bir başka gelişme de SGK'ya 131 milyar TL tutarında borç için taksitlendirme başvurusu yapılmış olması. Bu tutar, getirilen düzenlemenin işletmeler açısından ciddi bir karşılık bulduğunu gösteriyor.
Bu verilerden şu çıkarımı yapıyorum: “Ekonomi yönetimi borçların tahsil edilmesini istiyor; ancak işletmelerin ödeme kapasitesini de dikkate almak zorunda.”
Yeni bir düzenleme çıkarsa anapara silinmesinden çok; vade, faiz ve ödeme koşullarında iyileştirme beklerim.
3. Hangi düzenlemenin çıkma ihtimali daha yüksek?
Ekonomik koşullar, mevcut mevzuat ve siyasi yaklaşım üzerinden yaptığım 2027 yılı ilk yarısına kadar analitik olasılığı da paylaşayım.
Bana göre 2027 ilk yarısına kadar vergi ve SGK borçlarında vade uzatımı, faiz indirimi veya yeni başvuru dönemi getirilmesiyle, yeni ödeme kolaylığının gelme olasılığı yüzde 70.
Anapara korunarak gecikme yüklerinin azaltılması ve taksitlendirme amaçlı kapsamlı vergi ve SGK yapılandırması olasılığı yüzde 45.
Sınırlı dönem ve belirli vergi oranlarıyla kasa ve ortaklardan alacaklara getirilecek kayıt düzeltme olasılığı yüzde 30. Fiili stok ve muhasebe kayıtlarının düzeltilmesine yönelik bir düzenlemenin olma olasılığı ise yüzde 25 olarak öngörülüyor. Yine geçmiş dönemlerin vergi incelemesine karşı koruma sağlamaya yönelik matrah artırımı konusunun getirilmesinin yüzde 15 olasılıkla olduğunu da belirtelim.
4. TBMM'deki gelişme önemli…
Bu konuda somut bir gelişmeyi hatırlatalım. 26 Haziran 2026 tarihinde TBMM'ye sunulan 2/3751 esas numaralı Esnaf ve Sanatkârların Bazı Kamu Borçlarının Yapılandırılması ve Finansal Sicil Affı Hakkında Kanun Teklifi, esnafın vergi, SGK ve Bağ-Kur borçlarının yapılandırılmasını amaçlıyor. Teklif Plan ve Bütçe Komisyonunda daha görüşülmeye başlanmadı.
TBMM’ye böyle bir teklifin sunulması yapılandırma talebinin yalnızca sektörlerde konuşulmadığını, yasama gündemine taşındığını da gösteriyor. Ancak teklifin varlığı, iktidar çoğunluğunun kabul edeceği anlamına gelmiyor.
5. Kasa ve stok affı neden daha zor?
Burada iki farklı ihtiyaç var.
Kasa ve ortaklardan alacaklar: Şirket bilançolarında gerçekte bulunmayan kasa mevcudu. Ortaklardan alacaklar hesabında biriken tutarlar. Şirket kaynaklarının ortaklar tarafından kullanılmış olması. Enflasyon ve geçmiş dönem muhasebe uygulamalarından kaynaklanan uyumsuzluklar.
Stoklar: Kayıtlarda görünüp fiilen bulunmayan stoklar. Fiilen bulunduğu hâlde kayıtlarda olmayan emtia. Üretim kayıpları ve fireler. Stok değerleme ve maliyet farklılıkları.
Bu iki konuda düzenleme yapılması, sadece borç tahsilatı değil, vergi matrahı ve kayıt dışılıkla da ilgili olacak.
Bu nedenle, böyle bir düzenleme yapılacaksa geçmiş yıllardaki kasa ve stok aflarının benzeri, süreli ve vergi ödemesine bağlı bir kayıt düzeltme mekanizması oluşturulmasını beklerim.
Önemli bir ayrıntıyı da belirtelim. 26 Haziran 2026’da yürürlüğe giren 7582 sayılı Kanun'da yer alan kayıt dışı varlıkların bildirimi düzenlemesi, kasa ve stok affıyla aynı şey değildir. Bu iki uygulamayı birbirine karıştırmamak gerekir.
Peki TOBB, TESK, TÜRMOB, TÜSİAD, MÜSİAD gibi sanayi-ticaret odaları ortak bir yapılandırma talebinde bulunursa, hükümetin düzenleme yapma ihtimali ciddi şekilde artar mı?
Bence artar. Özellikle ortak ve somut bir talep, düzenlemenin siyasi ve ekonomik gerekçesini güçlendirir.