Altındağ ilçesi Hamamarkası bölgesinde, Kümbet Sokak ile Eylül Sokak’ın kesişiminde bulunan Sabuni Çeşmesi, kaynaklarda Kadıoğlu Çeşmesi, Karanlık Mescidi Çeşmesi ve Cevizaltı Sokak Çeşmesi adlarıyla da geçiyor.
Kitabesi bulunmayan çeşmenin kesin yapım tarihi bilinmiyor. 1924 tarihli Ankara Haritası’nda “Sabuni Çeşmesi” adıyla gösterilen yapı, kaynaklarda mimari özellikleri dikkate alınarak 15. veya 16. yüzyıla tarihlendiriliyor. Çeşmenin 1980 yılında tescillendiği bilinyor.
ZAMANLA ÖZGÜN ÖZELLİKLERİNİ KAYBETMİŞ
Kaynaklarda çeşmenin kesme taş temel üzerine taş ve tuğla örgüyle inşa edildiği, yuvarlak biçimli derin bir nişe sahip olduğu belirtiliyor. Kemerin üzerinde bulunan özgün korniş bölümünün günümüze ulaşmadığı, bu bölümün yerine betonarme bir tavan yapıldığı aktarılıyor.
Çeşmenin lülesinin günümüzde zeminle neredeyse birleştiği, tek parça taştan oyulmuş yalak taşının ise sonraki zemin kaplamalarının altında kaldığı kaydediliyor.
KORUMA ALTINA ALINMAYI BEKLİYOR
Çeşmenin üzerinde bulunan evin yıkılmasıyla arka bölümündeki su haznesi de yok olmuş. Yıkımın ardından çeşmenin yan tarafındaki taş ve tuğla örgünün bir bölümü de zarar görmüş.
Günümüzde molozların arasında ayakta kalmaya çalışan tarihi çeşmenin, daha fazla zarar görmeden gerekli koruma altına alınması bekleniyor.
