Bazı fotoğraflar, çekildikleri anın çok ötesine geçerek bir dönemin hafızasına dönüşür. 12 Kasım 1999 Düzce Depremi'nin ardından Kaynaşlı'da çekilen, bir elinde ekmek, diğerinde gözyaşı taşıyan yaşlı bir adamın fotoğrafı da yıllardır hafızalardaki yerini koruyor. Yıkılmış binaların önünde gözyaşlarını silen Eşref Cengiz'i gösteren bu kare, depremin sembol fotoğraflarından biri. Fotoğrafın arkasında ise o dönem Anadolu Ajansı foto muhabiri ve Foto Muhabirleri Derneği Başkanı olarak görev yapan, bugün 36 yıllık mesleki birikimini uluslararası fotoğraf ajansı Depo Photos'un kurucusu olarak sürdüren foto muhabiri Abdurrahman Antakyalı'nın tanıklığı bulunuyor.
"TEK KELİMEYLE FELAKETTİ"
Antakyalı, deprem meydana geldiğinde Ankara'da dernek toplantısında olduklarını, merkez üssünün Düzce olduğunu öğrenir öğrenmez yola çıktıklarını söyledi. Düzce'ye ulaşımın oldukça güç olduğunu aktaran Antakyalı, Bolu Dağı'nda yolun çökmesi nedeniyle bölgeye Karadeniz yönünden, Akçakoca üzerinden giriş yapabildiklerini ifade etti. Antakyalı, Düzce'ye gece saat 03.00 sıralarında ulaştıklarını belirtti.
Düzce'de başka Anadolu Ajansı muhabirlerinin de bulunduğunu görünce farklı bir noktaya yönelmeye karar verdiğini kaydeden Antakyalı, küçük yerleşim yerlerinde yıkımın daha ağır olabileceğini düşünerek Kaynaşlı'ya geçtiğini anlattı. Bölgedeki manzarayı "Burası tek kelimeyle felaketti. Binalar yerle bir olmuştu. Etrafta çaresiz insanlar vardı. Kurtarma ekipleri hummalı bir çalışma içindeydi." sözleriyle aktardı.
"İNSAN UNSURUNU GÖSTERMEK İSTEDİM"
Kaynaşlı'da yıkıntılar arasında fotoğraf çekerken yaşlı bir adamın kendisine doğru geldiğini gören Antakyalı, o anı şöyle anlattı:
"Yaşlı bir amca, sol koluyla kavradığı ekmeklerle, sağ eliyle gözyaşlarını silerek bulunduğum tarafa doğru geliyordu. Hızlıca ona doğru koştum. Arkasındaki beton yıkıntısıyla birlikte çekmeyi düşündüm. Fotoğrafa hem felaketin boyutunu gösteren hem de insan unsurunu katmak istedim."
Eşref Cengiz'in ağladığını gören Antakyalı, deklanşöre basarak art arda 8-10 kare fotoğraf çektiğini belirtti. O dönem dijital fotoğraf teknolojisinin yaygın olmadığını hatırlatan Antakyalı, çektiği ilk kareleri Ankara'ya göndererek fotoğrafların banyo edilmesini sağladığını da anlattı.
FOTOĞRAFIN ARDINDAKİ HİKÂYE
12 Kasım 1999 Düzce Depremi'nin ardından Kaynaşlı'da çekilen fotoğraftaki kişinin kimliği, yıllar sonra ortaya çıktı. Fotoğrafın yayımlanmasının ardından Eşref Cengiz'in torununun kendisiyle iletişime geçtiğini belirten Antakyalı, fotoğraftaki kişinin Cengiz olduğunu öğrendi. Cengiz'in enkaz altında kalan gençler için gözyaşı döktüğü bilgisine de bu sayede ulaştı.
Eşref Cengiz'in oğlu Önder Cengiz'in anlattıklarına göre, deprem sırasında babası yıkılan binadaki kurtarma çalışmalarını izliyordu. Ankara'dan gönderilen ekmeklerin depremzedelere dağıtıldığı sırada kendisine de birkaç ekmek verildi. Bu sırada duygulanan Cengiz, gözyaşlarına hâkim olamadı. Antakyalı'nın objektifine yansıyan kare de o an çekildi.
2004 yılında 75 yaşındayken kanser nedeniyle hayatını kaybeden Eşref Cengiz'in fotoğrafı, aradan geçen yıllara rağmen önemini koruyor. Kaynaşlı'da deklanşöre basılan o an, 1999 Düzce Depremi'nin yol açtığı yıkımın yanı sıra felaketin geride bıraktığı acıyı ve insan hikâyelerini de gözler önüne seriyor.
