Yaş çay alım fiyatının üreticinin beklentilerini karşılamadığını belirten Ömer Fethi Gürer, “Bu yıl yaş çay alım fiyatı üreticiyi mutlu etmedi, düşük bir rakam oldu. Bununla ilgili yaş çayda 6 kilo satan çiftçi 1 kilo kuru çay geçen yıl alabiliyordu, bu yıl 8,5 kilo satarak 1 kilo kuru çay alabiliyor. Bu durumda çiftçilerimizin beklentisi, maliyet 40 lira civarında olduğu için daha yüksek bir rakamdı. Bu gerçekleşmedi, üretici bu anlamda tepkili. Çay, diğer ürünler gibi değil, belli bir dönem hasat edilebiliyor. Onun da çoğu büyük kentlerden de gelerek bu işi yapmaya çalışıyorlar. Bunun sürdürülebilirliği için fiyatlar konusunun daha dikkatli ele alınıp üreticiyi en azından girdi maliyetleri üzerinden destekleyen alım fiyatlarının uygulanmasının doğru olduğunu düşünüyorum”dedi.
“MUHALEFETİN GÖREVİ EKSİKLERİ SÖYLEYEREK DAHA İYİYE GİDİLMESİNİ SAĞLAMAKTIR”
Muhalefet milletvekilinin kamu kurumlarındaki eksiklikleri dile getirmesinin amacının eleştiriyle sınırlı olmadığını ifade eden Ömer Fethi Gürer, “Muhalefet milletvekilinin görevi, olumsuzluğu ve eksiği, yanlışı ifade ederek bir kurumun da ya da uygulanan politikanın da daha iyiye gitmesini en azından tavsiye etmek.26’ncı Dönem milletvekilliğim döneminde ÇAYKUR’un alt komisyonundaydım. Şeker yerine tatlandırıcı elde edilen “stevia’ diye dünyada var olan bir bitkinin Rize’ye getirildiği, tesis kurulmaya başlandığı, bununla ilgili pilot bölge ekimleri yapıldığı, fide dağıtıldığı falan anlatıldığında ‘TÜRKŞEKER’le bu konuyu konuştunuz mu? Böyle bir yatırım Türkiye’nin acil ihtiyacı mı? Paranızı buraya gömdüğünüz zaman karşılığını alabilecek misiniz?’ diye sormuştum.
O dönemin Bakanından, ürün işletme tesisinin yüzde 95’inin tamamlandığını ve bununla ilgili yapılan çalışmalarda 16 milyon lira harcama gerçekleştiğini anlatmıştı. Deneme üretimi yapılan bitkiyle ilgili, düz ve taban arazisi çoğunluğu çay bahçelerine tesis edildiğinden ekonomik anlamda yetiştiriciliğinin fayda sağlamayacağı yönünde bir yanıt aldık. Bir şey yapılırken fizibilitesi yapılır. Onunla ilgili yatırımın arazisi nasıl olacak, ne fayda sağlayacak diye değerlendirilir. Bu ülkede şekerle ilgili şeker pancarı varken neden böyle bir bitki için tesis yapılır? Bunu sorgulamadan iş yapılmıştı. Şimdi baktım, Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü Sayıştay Denetim Raporu’nda diyor ki: ‘ÇAYKUR’un bu yöndeki yatırımında harcanan para 22 milyon 181 milyon liraya çıkmış.’ Yani 16 milyondan sonraki yükselişi bu rakama ermiş.
Tesis, kiralama amacıyla ihaleye çıkarılmış olup uygun teklif gelmediği için kiralama gerçekleştirilemiyor. Yani bir de atıl kalıyor.iyi yetişmiş bürokratlar da var, kadro da var, neden bunlara dikkat edilmez de bu anlamda problemlerin oluşumuna ve paranın çarçur edilmesine neden olunur?” diye sordu.
“ÇİFTÇİ YAŞ ÇAYI SATTIĞINDA KAZANAMIYORSA SORUN VAR DEMEKTİR”
ÇAYKUR’un faaliyetlerinin yalnızca kâr ve zarar üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Ömer Fethi Gürer, üreticinin gelirinin ve tarımsal üretimin sürdürülebilirliğinin esas alınması gerektiğini söyledi.”
Çay üreticilerinin sayısına ilişkin güncel verilerin açıklanmasını isteyen Ömer Fethi Gürer, üreticinin çaydan gelir elde edememesi durumunda sektörden çekilme riski bulunduğuna dikkat çekti.
ÇAY ÜRETİMİNDE HASAT, NAKLİYE VE KALİTE SORUNLARI
Rize’deki işletmeleri ziyaret ettiğinde üreticilerin ve işletmelerin çeşitli taleplerini dinlediğini belirten CHP’li Ömer Fethi Gürer, “Ben gittiğim zaman Rize’de görüyorum, işletmelere de uğruyorum, çoğu işletmenin talepleri var. Bu ‘yaş çay’ dediğiniz olayın gecesi gündüzü, toplanması, değerlendirilmesi, nakliyesi farklı; hepsinin kendi içsel sorunları var. Kurumsal kimliğin buralarda daha yoğunlaşması gerektiğini düşünüyorum.”
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Yaş çayın araç üzerinde uzun süre beklemesi nedeniyle oluşabilecek kalite kayıplarını önlemek ve fabrikaların kapasitesini daha verimli kullanmak amacıyla gündeme gelen ön soldurma sistemlerini de sorarak, “Yaş çayın araç üzerinde uzun süre bekletilmesi nedeniyle oluşabilecek kalite kayıpları ve fabrikada atıl kapasite oluşmasını önlemek, üretim maliyetlerini düşürmek için fabrikalara ön soldurma sisteminin kurulması yönünde bir girişim, bir çalışma vardı. Mesela, onların hepsi kuruldu mu? Bu anlamda sorun yok mu? Olmaması faydalı bir şey. Bunlara bütünsel bakmak lazım” dedi.
“KİT’LERDE TAŞERON ÇALIŞANLARIN SORUNLARI ÇÖZÜLMELİ”
ÇAYKUR’da ve diğer kamu iktisadi teşebbüslerinde taşeron çalışanların yaşadığı sorunlara da dikkat çeken Gürer, “Çalışanların sürekli orada bir mağduriyeti var. Bir orada değil, KİT olan çoğu kuruluşta karşımıza geliyor.taşeron uygulaması müesseseye kazandırabilir ama oradaki çalışan insanın hem gelirini hem başarı üzerine takdir terfisini, farklı anlamlarda varlığını sorunlu kılan bir uygulama. Oradaki ihtiyaca göre bu kadrolardakilerin daha iyi ücret alması ve sorunlarının aşılması gerekir” dedi.
ÇAY ÇEŞİTLERİ VE PAZAR PAYI SORULARI
Türkiye’de yetiştirilen çay çeşitlerinin geliştirilip geliştirilmediğini ve ithal çayların pazardaki payını sordu.
Gürer, ÇAYKUR’un üreticiyi destekleyen, çay üretimini geliştiren ve sektördeki sorunlara çözüm üreten bir anlayışla çalışmalarını sürdürmesi temennisini dile getirerek tamamladı.
