Topuk dikeni, özellikle sabah ilk adımlarda belirginleşen ağrıyla günlük yaşamı olumsuz etkileyebiliyor. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Doç. Dr. Ahmet İnanır, topuk dikeninin nedenleri, belirtileri ve tedavi yöntemleri hakkında bilgi verdi.
TOPUK DİKENİ NEDİR? NASIL OLUŞUR?
Topuğunuzun altında can sıkıcı bir ağrı mı var? Yürümek sizin için bir strateji mi? Sabah kalktığınızda topuğunuzun üzerine basamıyor musunuz? O zaman büyük ihtimalle topuk dikeni var demektir, bu ağrı palntar fisitis denilen duruma bağlıdır. Topuk dikeni nedenlerinin nedeni ayak izi bulunan ve kemikleri örtün kalın zarın (plantar fasya) normalden fazla gerilmesi nedeniyledir.
Sıklıkla kas ve bağ dokusunda görülen uzun süreli dayanıklılıkların ürünleridir. Sert yüzeylerde yürüyüş, koşmak veya patlamaktan kaynaklanan tekrarlayıcı stres, aşırı kilo dikeninin yaygın bir nedenidir. Topuk dikeni, ayak yapısında bulunan plantar fasia olarak adlandırılan zarın kronik olarak zedelenmesi sonucu oluşan bir sağlık sorunudur. Bir kemik hastalığı değildir. Ayağın iç kısmında bulunan ve ayağın uzun arkı denilen çukurluk sayesinde içten gelen yükler düzenli bir şekilde dağıtılarak yumuşak dokular ve kemiklere aşırı yük gelmesi engellenir. Aşırı ayakta durma, ayağın arkının çökmesi, uzun uzun yürüyüşler, kötü ve yanlış ayakkabı kullanımı nedeniyle bu arkı destekleyen plantar fasia adı verilen taban zarı aşırı derecede gerginleşir. Bu zedelenme sonucu (kronik zedelenme) plantar fasiada kalınlaşma ve özellikle topuk kemiğine yapıştığı yerde yumuşak doku ödemi meydana gelir. Ayakta oluşan bu romatizmal durum plantar fasiit denir.Hastalık ilerlemeye başladıkça bu zar kalınlaşmaya başlar ve topuk esnekne yapıştığı yerde kronik zedelenmeler ilerlemeye başlar. Vücutta bu fizyolojik yeni kemik oluşumu stresi en aza indirmeye çalışır. Oluşan kemik yapısı sivri bir şekil oluştuğunda buna topuk dikeni denir.
TOPUK DİKENİ BELİRTİLERİ NELERDİR?
En önemli semptomun durması oluşan ağrıdır. Bu ağrı özellikle sabahları daha da belirgin hale gelir. Sabah yataktan kalkınca bu ağrı nedeniyle kişi bir süre topuğunun üzerine basmakta zorlanır. Hastalığın ilerlemesi, sabah görülen ağrılar tüm gün kendini göstermemeye başlar. Topuklu ve sert tabana sahip olanların giyilmesi zorlaşır. Daha da ağır olan bu ağrılar dinlenme halinde bile devam edebilir.
TOPUK DİKENİ NASIL AÇILIR?
Doç.Dr.Ahmet İnanır, ''Topuk dikeni ilerlememiş evresindeyse muayene ile konulabilir. Ayrıca MR ve bazen Ultrason görüntüleme ile taban zarındaki ödem ve kalınlaşma tespiti görüntülenebilir. Basit bir röntgen ile de anlaşılabilir koyu. Ancak önemli bir nokta var ki ayak altı koruması ve topuk dikeni iltahaplı Omurga romatizmasının ilk belirtisi de olabilir.'' dedi ve sözlerine şöyle devam etti; Ayrıca FibromiyaljiHastanesi olan da görülebiliyor. Özellikle topuk arkasında da ağrı varsa ve tedavide dirençli ise bu hastalığın önemsenmesi ve mutlaka araştırılması gerekir.
TOPUK DİKENİNDE KULLANILAN TEDAVİLER NELERDİR?
Topuk dikeni tedavisi, ortama binen basıncın azaltılması, ağrı ve iltihapların kontrol edilmesi amacıyla, doku iyileşmesini teşvik etmek ve yumuşak dokuların azaltılmasını arttırır. İstirahat. Bol miktarda istirahat yerleştirilen baskıyı parçalayan bölgedeki iltihabi durum ve ağrı ve şişliğin azaltılmasına yardımcı olabilir. Buz tatbiki. Buz tatbiki iltihabının baskılanmasıyla ağrı ve şişliğin yayılması yardımcı olabilir. Halka şeklinde tabanlıklar topuktaki baskıyı almak için ayakkabının içine yerleştirilerek kullanılır. Gece ateli, Germe egzersizleri, Fizik tedavisi, Darbe emici spor, yakıcı yumuşak dokulara uygulanan basınç gevşemesine ve ağrıyı artırmaya yardımcı olabilir. Antienflamatuvar sistemler iltihabı süreci baskılayarak şişliği artırmaya yardımcı olabilir. Ekstrakorporeal soğuk kurutma (ESWT). Yüksek enerjili ses dalgaları ilgili bölgeye yönlendirilerek plantar fasyadaki hasarın iyileşmesine ne yardımcı olabilir. Radyoferkanlar uygulanabilir. Proloterapi Hasarlı yumuşak dokuya dekstroz ömrü ve dilerek iyileşme süreci ne sağlanmıştır. PRP'nin topukta kalıcı doku iyileşmesi hızlandırılır. Akupunktur, lazer ışınlarını iyileştirir ve tamir mekanizmalarını içerir. Nadiren de olsa, topuk dikenini çıkarmak için ameliyat yapılabilir. Çoğu olguda diğer tedaviler henüz devam ediyor ve ameliyata gerek kalmadan tedavi ediliyor.
