Çocukların güvenli ortamlarda büyümesi ve şiddetten korunması için farklı uzmanlık alanlarının bir araya geldiği sempozyumda, konunun hukuki, psikolojik ve toplumsal boyutları değerlendirildi.

Açılış konuşmalarını TBB Çocuk Hakları Komisyonu Sözcüsü Av. Özcan Güven ile TBB Yönetim Kurulu Üyesi Melih Yardımcı yaptı. Programın devamında Prof. Dr. Dilşad Foto Özdemir, çocuklarda şiddete yönelten nedenler ve akran zorbalığı üzerine konferans verdi. Saat 10.45’te başlayan “Çocuklarda Şiddetin Bütüncül Değerlendirilmesi” başlıklı paneli Av. Ayşenur Demirkale yönetti. Panelde Prof. Dr. Meryem Bulut ve Siber Güvenlik Uzmanı Valit Aslankol konuşmacı olarak yer aldı.

ŞİDDET OLAYLARINDAKİ ARTIŞA DİKKAT ÇEKTİ

Türkiye Barolar Birliği Çocuk Hakları Komisyonu Sözcüsü Av. Özcan Güven, çocuklar arasında şiddet olaylarının hem Türkiye’de hem de dünyada ciddi bir sorun hâline geldiğini söyledi. Teknolojik gelişmelerin ve zorlaşan ekonomik koşulların bu sorunu beraberinde getirdiğini belirten Güven, çocuk hakları alanında yeni önlemlere ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.

Çocukların korunmasının yalnızca hukuk ve çocuk koruma çalışmalarıyla çözülemeyeceğini vurgulayan Güven, teknolojik değişimlerin de dikkate alınması gerektiğini belirterek şöyle konuştu: “Günümüzde gittikçe artan, ülkemizde de dünyada da hem teknolojinin gelişmesi hem ekonomik koşulların belki de zorlaşmasının da getirdiği bir zorluk başladı. O da çocuklarda şiddet olaylarında çok ciddi artışlar oldu. Haberlerde eskiden izliyorduk: Amerika’da oldu, İngiltere’de oldu, okul baskınları oldu. Benzeri konular artık ülkemizde de gündeme gelmeye başladı, ne yazık. Ve ciddi bir soruna dönüşmeye başladı.

Koruma noktasında biz daha iyisini yapalım derken çocuk haklarında teknolojinin gelişiminin de getirdiği sıkıntılarla birazcık geriye düşmeye başladığımızı hissettik. Ve bu alan sadece hukukla veya çocuk korumayla çözülebilecek bir alan değil. Çünkü teknolojinin getirdiği değişiklikleri de takip edip buna nasıl bir önlem alınması gerektiğinin de artık tartışılması gerektiği ortaya çıktı.” Sempozyumun farklı disiplinleri bir araya getirerek çözüm yollarını değerlendirmek amacıyla düzenlendiğini belirten Güven, çocuklara ulaşmanın önemini şu sözlerle dile getirdi: “Önemli olan burada bir çocuğa dokunabilmek, hepimizin amacı bu. Bir tane çocuğa dokunup da değiştirebilirsek ne mutlu bize.”

ÇOCUĞUN YARDIM TALEBİ CİDDİYE ALINMALI

Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Av. Melih Yardımcı, çocukların okulda, sokakta ve dijital ortamlarda karşılaştıkları şiddet karşısında yetişkinlerden destek alabilmesinin önemine dikkat çekti. Çocuğun yaşadıklarını anlatması için ona zaman tanınması, sözlerinin ciddiye alınması ve yardım istediği için daha zor bir durumda bırakılmaması gerektiğini vurguladı.

Akranlar arasındaki her anlaşmazlığın zorbalık olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Yardımcı, sürekli hedef alınan ve kendini korumakta zorlanan çocuklar için yetişkinlerin sorumluluk üstlenmesi gerektiğini söyledi. Çocuğu korumak için şiddetin tekrarlanmasını beklememek gerektiğini de ifade etti. Yardımcı, çocukların korunması konusunda şu ifadeleri kullandı:

“Çocuğun korunma hakkı derdini bir yetişkin kadar açık anlatabilmesine bağlanamaz. Çocuk bazen korkar, bazen utanır, bazen de anlattıktan sonra ne olacağını bilmediği için susar. Ona başvurabileceği güvenli bir yol göstermek, bundan sonra hangi adımların atılacağını açık bir dille izah etmek ve alınacak önlemler konusunda görüşünü sormak bizim görevimizdir.”

Disiplinlerarası çalışmanın önemine de değinen Yardımcı, sözlerini 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü’ne ilişkin şu mesajla tamamladı: “20 Kasım’da çocuklara verebileceğimiz en anlamlı söz yardım istediklerinde onları duyacağımız ve sonrasında yanlarında kalacağımızdır.”

ŞİDDETİN NEDENLERİ ÇOK BOYUTLU DEĞERLENDİRİLMELİ

Türkiye Barolar Birliği Çocuk Hakları Komisyonu Sekreteri Av. Hatice Kaynak’ın moderatörlüğünde gerçekleştirilen “Çocuklarda Şiddete Yönelten Nedenler ve Akran Zorbalığının Nedenleri Üzerine Açılış Konferansı”nda, Prof. Dr. Dilşad Foto Özdemir konuştu. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı’ndan Özdemir, saldırganlık, şiddet ve zorbalık kavramlarının birbirinden farklı olduğunu belirterek çocuklarda şiddete yönelmenin yalnızca bireysel özelliklerle açıklanamayacağını vurguladı. Aile, okul, yakın çevre ve toplumsal koşulların birbiriyle etkileşimine dikkat çeken Özdemir, risklerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. “Riskler daha çok birbirinin etkisini artırarak etki yapıyor. O yüzden bugün artık bakış açısı birazcık değişik. Çok boyutlu ve dinamik süreçler denmesinin nedeni de bu. Yani aralarında etkileşim var. Sadece bireysel olan bir risk ya da çevre bu riski yaratıyor demek çok mümkün değil. Birbirlerini şekillendiren bir sistem olduğundan söz ediliyor bugün. Hiçbiri bağımsız değil riskler açısından.”

ŞİDDETİN KÜLTÜREL BOYUTUNA DİKKAT ÇEKTİ

Türkiye Barolar Birliği Çocuk Hakları Komisyonu tarafından düzenlenen sempozyumda, Av. Ayşenur Demirkale moderatörlüğünde “Çocuklarda Şiddetin Bütüncül Değerlendirilmesi” başlıklı panele geçildi. Panelde konuşan Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Antropoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Meryem Bulut, çocuklara yönelik şiddeti antropolojik açıdan değerlendirdi. Şiddetin yalnızca bireysel davranışlarla açıklanamayacağını belirten Bulut, kültürel değerlerin ve eşitsiz güç ilişkilerinin şiddetin sürmesinde etkili olabildiğini ifade etti. “Kültür insan topluluklarının dünyayı anlamlandırmasında, hayatta kalmalarında önemli bir mekanizma aslında. Ama buna rağmen her zaman koruyucu, kollayıcı, kapsayıcı bir nitelik de taşımıyor. Zaman zaman kültürel değerler, eşitsiz güç ilişkilerini yeniden üreterek tahakkümü de doğallaştırıyor, doğal bir hale getiriyor, sıradanlaştırıyor.”

ÇOCUKLARIN DİJİTAL GÜVENLİĞİNE DİKKAT ÇEKTİ

Sempozyumun 10.45’te başlayan, Av. Ayşenur Demirkale moderatörlüğündeki “Çocuklarda Şiddetin Bütüncül Değerlendirilmesi” başlıklı panelinde konuşan Siber Güvenlik Uzmanı Valit Aslankol, çocukların dijital ortamlarda karşılaşabileceği tehlikeler, kişisel verilerin korunması ve dijital mahremiyet konularını ele aldı. Ankara Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü’nden emekli olduğunu belirten Aslankol, çocukların dijital güvenliğine yönelik yürüttüğü bilinçlendirme çalışmalarından söz ederek, uygulamalara verilen erişim izinlerinin kişisel veriler açısından oluşturduğu risklere dikkat çekti. Çocukların internet ortamında karşılaşabilecekleri tehditlere karşı bilinçlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Aslankol, “Çocuğunuzun eline bir cep telefonu veya tablet verdiğiniz zaman çocuğunuz, kendi yaşına uygun olmayan içeriklerin de bulunduğu 6 milyarın üzerinde internet kullanıcısıyla aynı mecraya giriyor. Çocukların dijital dünyada nasıl güvenli olacaklarını, nasıl güvende kalacaklarını son kullanıcının anlayacağı şekilde anlatmak gerekiyor. Bir tane çocuğu bile kurtarabilirsek, deniz yıldızı hikâyesi gibi, bunlar kârdır diye bu çalışmalarımıza hâlâ aynı şekilde devam ediyoruz.” ifadelerini kullandı.

Muhabir: Melahat TAŞ