77’inci Uluslararası Uzay Kongresi (IAC 2026) öncesinde geleneksel olarak düzenlenen Bakanlar ve Parlamenterler Toplantısı (MMoP), Antalya’da gerçekleştirildi.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’ın ev sahipliğinde düzenlenen toplantı, küresel uzay politikalarına yön veren bakanlar, parlamenterler, uzay ajansı başkanları ve uluslararası kuruluşların üst düzey temsilcilerini bir araya getirdi.
Avrupa’dan Asya’ya, Afrika’dan Amerika kıtasına kadar 38 ülkeden temsilcilerin katıldığı toplantıda; uzayda barışçıl amaçlarla faaliyet gösterilmesi, sürdürülebilir uzay ekonomisi, uzay hukuku, dış uzay misyonları ve gelişmekte olan ülkelerin küresel uzay ekosistemine entegrasyonu gibi başlıklar ele alındı.
“BARIŞ İÇİN UZAY ANTALYA DEKLARASYONU” KABUL EDİLDİ
Toplantının en önemli gündem maddelerinden biri, Türkiye’nin ev sahipliğinde hazırlanan “Barış İçin Uzay Antalya Deklarasyonu” oldu. Bakan Kacır, IAC MMoP tarihinde ilk kez bakanlar, parlamenterler ve uzay ajanslarının üst düzey temsilcilerini uzayda barış, sorumluluk ve uluslararası iş birliği ortak paydasında buluşturan bir deklarasyonun kabul edildiğini belirtti.
Kacır, deklarasyonun Türkiye’nin ev sahipliğinde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın barışı diyalog ve uluslararası iş birliği yoluyla ilerletme vizyonu doğrultusunda hazırlandığını ifade ederek, metnin Uluslararası Astronotik Federasyonu (IAF) ve uluslararası ortaklarla yürütülen istişareler sonucunda şekillendirildiğini söyledi.
Bakan Kacır, 21 ülkeden 32 seçkin MMoP katılımcısının deklarasyonu kabul ve tasdik etmesinden memnuniyet duyduklarını belirterek, “Deklarasyon; açıklık, karşılıklı saygı ve yapıcı etkileşimle tanımlanan Antalya Ruhu’nu yansıtıyor. IAF’ın küresel iş birliğini geliştirmedeki hayati rolünü teyit ederken, henüz taraf olmamış diğer ülkeleri ve uluslararası kuruluşları da bu deklarasyonu kabul etmeye ve imzalamaya davet ediyoruz.” dedi.
“UZAYDAKİ İLERLEME YERYÜZÜNE HİZMET ETTİĞİ ÖLÇÜDE DEĞERLİ”
Toplantıda uzay teknolojilerinin yalnızca bilimsel ve teknolojik gelişmeler açısından değil, dünya üzerindeki yaşamın sürdürülebilirliği açısından da taşıdığı öneme dikkat çekildi.
Bakan Kacır, uydu teknolojilerinin çevresel değişimlerin izlenmesi, doğal afetlerde hasar tespiti, erken müdahale ve iletişimin sürdürülmesi gibi alanlarda kritik rol üstlendiğini belirtti.
Uzay tabanlı kabiliyetlerin günlük yaşamın, ekonomik faaliyetlerin ve afet yönetiminin önemli bir parçası haline geldiğini ifade eden Kacır, teknolojinin nihai amacının insan refahına katkı sunmak olduğunu vurguladı.
Kacır, “Uzaydaki ilerleme, ancak yeryüzündeki insanlar için somut faydalar ürettiğinde tam ve gerçek anlamına kavuşur” ifadelerini kullanarak, uzay teknolojilerinin toplumların güvenliği, dayanıklılığı ve refahına daha fazla katkı sağlaması gerektiğini belirtti.
KÜRESEL UZAY EKONOMİSİNDE ÖZEL SEKTÖRÜN AĞIRLIĞI ARTIYOR
Konuşmasında küresel uzay ekonomisindeki dönüşüme de değinen Kacır, sektörün artık yalnızca kamu yatırımlarıyla şekillenmediğini, özel sektör ve teknoloji girişimlerinin de önemli bir itici güç haline geldiğini söyledi.
Kacır, 2025 yılında küresel uzay ekonomisinin 686 milyar dolarlık seviyeye ulaştığını, bunun yaklaşık beşte dördünün ticari faaliyetlerden kaynaklandığını belirtti.
Türkiye’nin girişimcilik ve inovasyonu uzay ekosisteminin önemli unsurlarından biri olarak gördüğünü ifade eden Kacır, BİGG programının erken aşamadaki teknoloji girişimlerine yönelik önemli bir kamu destek mekanizması olduğunu kaydetti.
Girişim sermayesi ekosistemine 750 milyon doların üzerinde ek kaynak kazandıracak adımlar attıklarını belirten Kacır, Türkiye’de teknoparklarda 300’ün üzerinde şirketin uzay teknolojileri alanında faaliyet gösterdiğini ve Ankara’da müstakil bir Uzay Teknoparkı kurulması için çalışmaların başlatıldığını açıkladı.
TÜRKİYE’NİN UZAY HEDEFLERİ MASAYA YATIRILDI
Toplantıda Türkiye’nin uzay alanındaki mevcut kabiliyetleri ve gelecek hedefleri de uluslararası katılımcılarla paylaşıldı. Kacır, Türkiye’nin son 20 yılda gerçekleştirilen kamu yatırımları ve stratejik programlarla uzay alanındaki teknolojik yetkinliğini geliştirdiğini belirterek, yerli yer gözlem uydusu İMECE ve Türkiye’nin ilk yerli haberleşme uydusu TÜRKSAT 6A’yı örnek gösterdi.
Türkiye’nin önümüzdeki dönemde TÜRKSAT 7A, İMECE-2 ve İMECE-3 projelerini yürüttüğünü aktaran Kacır, Ay Araştırma Programı’nın da Türkiye’nin uzay hedefleri içerisinde önemli bir yere sahip olduğunu söyledi.
Kacır, 2027 yılının başlarında fırlatılması planlanan ilk Ay uzay aracının yüzde 80’in üzerinde yerlilik oranına ve Türkiye tarafından geliştirilen hibrit itki sistemine sahip olacağını belirterek, bu misyonun Türkiye’nin uzay alanında oluşturduğu mühendislik birikiminin önemli bir göstergesi olacağını ifade etti.
TÜRKİYE’NİN UZAY DİPLOMASİSİNDEKİ ROLÜ GÜÇLENİYOR
16’ınca Bakanlar ve Parlamenterler Toplantısı, IAC 2026 öncesinde ülkeler arasındaki ikili iş birliklerinin geliştirilmesi ve küresel uzay yönetişimine ilişkin ortak politikaların ele alınması açısından önemli bir buluşma oldu.
Toplantıya Türkiye adına Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’ın yanı sıra TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı ve AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay, TBMM Dijital Mecralar Komisyonu Başkanvekili ve AK Parti Ankara Milletvekili Zeynep Yıldız, AK Parti İstanbul Milletvekili Sena Nur Çelik Kanat ve Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç katıldı.
IAC 2026’nın açılışı ise 5 Ekim 2026 Pazartesi günü, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla Antalya NEST Kongre Merkezi’nde gerçekleştirilecek.
