Ankara’nın tarihsel ve mimari kimliğinin önemli parçalarından biri olan Ankara Garı’nın geçmişi, Osmanlı dönemine kadar uzanıyor. Ankara’da demiryolu ulaşımının başlangıcı, Osmanlı Anadolu Demiryolları Şirketi tarafından inşa edilen ilk istasyon binasının 31 Aralık 1892’de hizmete girmesine dayanıyor. Günümüzde gar kompleksi içerisinde bulunan ve Direksiyon Binası olarak bilinen yapı, Ankara’nın ilk tren istasyonu olarak tarihteki yerini aldı.
Cumhuriyet’in ilanından sonra başkent Ankara’nın gelişmesi ve demiryolu ulaşımının önem kazanmasıyla ilk istasyon binası yetersiz kaldı. Bunun üzerine kente yeni ve daha kapsamlı bir gar binası kazandırılması için çalışma başlatıldı. Mimarlığını Şekip Akalın’ın üstlendiği yeni garın inşaatına 1934 yılının kasım ayında başlandı. Temeli 3 Kasım 1935’te atılan yapı, 30 Ekim 1937’de tamamlanarak hizmete açıldı.
Dönemin mimari anlayışını yansıtan Ankara Garı, yalnızca bir tren istasyonu olarak değil, gar gazinosu, lojmanları ve idari binalarıyla büyük bir kompleks olarak tasarlandı. Betonarme iskelet üzerine Ankara taşıyla kaplanan yapıda, anıtsal sütunlar ve yuvarlatılmış merdiven kuleleri öne çıktı. Tarihi yapı, Cumhuriyet döneminin önemli mimari eserleri arasında yer aldı.
BAŞKENTİN DEMİRYOLU ULAŞIMINDAKİ MERKEZİ
Ankara Garı, açıldığı günden itibaren başkentin şehirlerarası demiryolu ulaşımının ana merkezlerinden biri oldu. İstanbul-Haydarpaşa–Ankara demiryolunun bitiş noktası, Ankara–Kars demiryolunun ise başlangıç noktası olan gar, uzun yıllar farklı şehirlerden gelen yolcuları ağırladı. Yüksek Hızlı Tren (YHT) seferleri de Ankara YHT Garı'nın hizmete girdiği 2016 yılına kadar tarihi gar binasından gerçekleştirildi. Ankara YHT Garı'nın 29 Ekim 2016'da hizmete açılmasıyla yüksek hızlı tren seferleri yeni gar binasına taşındı.
1972 yılında elektrifikasyon altyapısıyla yenilenen istasyon, aynı zamanda Sincan-Kayaş banliyö trenlerinin de önemli duraklarından biri haline geldi. Başkentray Projesi kapsamında 11 Temmuz 2016'da banliyö bölümü geçici olarak kapatılan gar, çalışmaların tamamlanmasının ardından 12 Nisan 2018'de yeniden hizmete girdi. Günümüzde anahat trenleri ve Başkentray seferleriyle demiryolu ulaşımındaki işlevini sürdürüyor.
10 EKİM KATLİAMI İLE HAFIZALARA KAZINDI
Ankara Garı, tarihindeki önemli gelişmelerin yanı sıra Türkiye'nin yakın tarihindeki en acı olaylardan birine de sahne oldu. 10 Ekim 2015'te Emek, Barış ve Demokrasi Mitingi için gar önünde toplanan kalabalığa yönelik düzenlenen bombalı terör saldırısında 103 kişi hayatını kaybetti, yüzlerce kişi yaralandı.
Türkiye tarihinin en kanlı terör saldırılarından biri olarak hafızalara kazınan olayın ardından gar önü, hayatını kaybedenlerin anıldığı bir alan haline geldi. Her yıl 10 Ekim'de düzenlenen anma törenlerinde yaşamını yitirenler saygıyla anılıyor.
BAKAN URALOĞLU'NDAN YIL DÖNÜMÜ PAYLAŞIMI
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu da Ankara Garı'nın 89'uncu yıl dönümü dolayısıyla sosyal medya hesabından paylaşım yaptı. Garın başkentin hafızasında özel bir yere sahip olduğunu belirten Uraloğlu, şu ifadeleri kullandı:
"Cumhuriyetimizin başkenti Ankara’nın hafızasında müstesna bir yere sahip olan Ankara Garı, 89 yıldır nice yolculuğun başlangıcına, nice kavuşmanın sevincine ve nice hatıraya ev sahipliği yapıyor. 1937’den bugüne demiryolu tarihimizin önemli simgelerinden biri olan bu kıymetli eserimizin yıl dönümünü kutluyor, Ankara Garı’nın ülkemize ve milletimize nice yıllar hizmet etmesini diliyorum."
