Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından açıklanan “Milli Enerji 2040” hedefleri, enerji sektöründe yeni bir dönüşüm döneminin kapısını aralarken, hedeflere ulaşılması için yatırım ortamının güçlendirilmesi ve uygulama süreçlerinin hızlandırılması gerektiği vurgulanıyor.

Enerji Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (ENSİA) Yönetim Kurulu Başkanı Elvan Aygün Anbar, 2040 vizyonunun Türkiye'nin temiz enerji alanındaki potansiyelini ortaya koyduğunu belirterek, bu hedeflerin hayata geçirilmesi için yatırım hızının artırılmasının şart olduğunu söyledi.

“Yüzde 36 elektrikleşme”, 281 bin MW kurulu güç ve 500 milyar dolarlık yatırım hedefleri üzerine inşa edilen Milli Enerji 2040 vizyonunu değerlendiren Anbar, Türkiye'nin yenilenebilir enerji potansiyeline, mühendislik birikimine ve ekipman üretim kabiliyetine güvendiklerini ifade etti.

GÜNEŞ VE RÜZGÂRDA 175 BİN MW HEDEFİ

Türkiye'nin Kasım ayı itibarıyla toplam elektrik kurulu gücünün 128 bin MW seviyesine ulaştığını, bunun yaklaşık 44 bin MW'ını güneş ve rüzgâr enerjisinin oluşturduğunu hatırlatan Anbar, 2040 perspektifinde güneş ve rüzgâr enerjisinde toplam 175 bin MW kurulu güç hedeflendiğine dikkat çekti.

Bakanlığın Ekim 2024'te açıkladığı yol haritasında 2035 yılı için 120 bin MW olarak belirlenen güneş ve rüzgâr kurulu güç hedefinin, 2040 vizyonuyla 175 bin MW'a yükseltildiğini belirten Anbar, hedeflerin büyümesiyle birlikte uygulama kapasitesinin de güçlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

Anbar, “Enerjide dışa bağımlılığın azaltılması ve ekonominin düşük karbonlu üretime geçişi açısından açıklanan yönelimi değerli buluyoruz. Ancak hedeflerimiz büyürken, bu hedeflere ulaşmamızı sağlayacak yatırım ortamımızı da aynı kararlılıkla geliştirmemiz gerekiyor. Türkiye'nin temiz enerjide vites artırması gerekiyor. Bunun ölçüsü, her yıl üretime geçen yeni kapasite ve yatırımların tamamlanma süresi olacaktır” diye konuştu.

10 AYDA 488 MW DEVREYE ALINDI, HEDEF AYLIK 750 MW

Güneş ve rüzgâr enerjisindeki mevcut 44 bin MW kurulu güçten 2040 yılında hedeflenen 175 bin MW seviyesine ulaşılabilmesi için 131 bin MW ilave kapasiteye ihtiyaç bulunduğunu belirten Anbar, önümüzdeki 14 yılda her yıl en az 9 bin MW yeni kapasitenin devreye alınması gerektiğini söyledi. Mevcut yatırım temposunun hedeflerin oldukça gerisinde kaldığına dikkat çeken Anbar, şu değerlendirmede bulundu:

“Bu yılın Ocak-Ekim dönemini kapsayan ilk on ayda güneş ve rüzgâr enerjisinde yalnızca 488 MW kurulu gücünde santral devreye alabildik. 2040 hedefleri için ise her ay 750 MW GES ve RES kurulu gücünü devreye almamız gerekiyor. Bu veriler yatırım hızımızı ne kadar yüksek seviyede artırmamız gerektiğini ortaya koyuyor.”

“JEOTERMAL KURULU GÜCÜNÜ 10 BİN MW'A ÇIKARABİLİRİZ”

Anbar, 2040 hedefleri kapsamında jeotermal ve biyokütle enerjisi için öngörülen toplam 6 bin MW kurulu gücün de yeniden değerlendirilmesi gerektiğini savundu. Türkiye'nin bugün jeotermal ve biyokütle enerjisinde toplam yaklaşık 4 bin MW kurulu güce sahip olduğunu hatırlatan Anbar, gelecek 14 yılda öngörülen 2 bin MW'lık artışın bu kaynakların potansiyelini yeterince yansıtmadığını ifade etti.

Jeotermal ve biyokütlenin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Anbar, “Dünyanın en zengin jeotermal kaynaklarına sahip bir ülke olarak, sadece bu enerji türünde kurulu gücümüzü en az 10 bin MW'a çıkarmamız mümkün. Mevcut kapasitemizi ve gelişme potansiyelimizi gözeten ayrı hedeflerin paylaşılmasını bekliyoruz” dedi.

YATIRIMCININ ÖNÜNÜ GÖRECEĞİ BİR YATIRIM ORTAMI ŞART

Temiz enerji yatırımlarının uzun vadeli planlama ve öngörülebilirlik gerektirdiğini belirten ENSİA Başkanı Anbar, finansmana erişim, izin süreçleri ve şebeke bağlantısının birlikte ele alınması gerektiğine dikkat çekti.

Yatırımcıların projelerini hangi takvimde tamamlayabileceklerini, hangi koşullarda finansman sağlayabileceklerini ve ürettikleri elektriği şebekeye ne zaman verebileceklerini önceden öngörebilmelerinin önemini vurgulayan Anbar, uzun vadeli ve uygun maliyetli finansmana erişimin kolaylaştırılması, mevzuatta istikrarın sağlanması ve kurumlar arasındaki uygulama farklılıklarının giderilmesinin yatırım kararlarını hızlandıracağını ifade etti.

İzin süreçlerinin hızlandırılması kadar çevresel standartların ve toplumsal katılımın korunmasının da önemli olduğunu belirten Anbar, sahada yaşanan gecikmelerin düzenli olarak izlenmesi ve çözüm odaklı bir yaklaşım benimsenmesi gerektiğini söyledi.

DEPOLAMA VE ŞEBEKE YATIRIMLARI ÜRETİMLE EŞ ZAMANLI İLERLEMELİ

Yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılmasının tek başına yeterli olmayacağını belirten Anbar, iletim ve dağıtım altyapısı ile enerji depolama yatırımlarının da üretim yatırımlarıyla eş zamanlı ilerlemesi gerektiğini vurguladı.

Enerji dönüşümünün santral, şebeke, depolama ve yerli ekipman üretimini birlikte kapsayan bütüncül bir yaklaşımla yönetilmesini isteyen Anbar, her yıl hangi kapasitenin hangi bağlantı altyapısıyla devreye alınacağını gösteren şeffaf bir uygulama takviminin sektörün güvenini artıracağını dile getirdi.

Anbar ayrıca, YEKA santrallerinin ilerleyen dönemde depolamalı olarak hayata geçirilmesinin önemine işaret ederek, her bağlantı noktasında ihtiyaca uygun depolama kapasitesi ve süresinin ayrı ayrı belirlenmesini önerdi. Depolamalı santrallere sağlanacak katkı payı artışlarının da yatırımcı ilgisini güçlendirebileceğini ifade etti.

Muhabir: Cemil Cahit SARAÇOĞLU