Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde yaptığı toplantıda 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi, Türkiye Yüzyılı vizyonu doğrultusunda ekonomik istikrarın korunması, enflasyonla mücadelenin sürdürülmesi, üretim ve ihracat kapasitesinin artırılması ve toplumsal refahın güçlendirilmesi hedefleriyle hazırlandığını söyledi. Yılmaz, “Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığının katkılarıyla oluşturulan teklif, bugün Türkiye Büyük Millet Meclisinin değerlendirmesine sunulmak üzere tamamlandı” dedi.
Buna göre 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program ile uyumlu hazırlanan bütçede, kamu kaynaklarının etkin kullanılması, mali disiplinin sürdürülmesi, yatırımların desteklenmesi ve ekonominin küresel risklere karşı dayanıklılığının artırılması amaçlanıyor.
Bütçe giderleri 27,3 trilyon lira
2027 yılında millî gelirin 111 trilyon liraya ulaşması beklenirken merkezi yönetim bütçe giderlerinin 27 trilyon 276 milyar lira, bütçe gelirlerinin ise 23 trilyon 408 milyar lira olması öngörülüyor. Buna göre bütçe açığının 3 trilyon 868 milyar lira, bütçe açığının millî gelire oranının ise yüzde 3,5 seviyesinde gerçekleşmesi tahmin ediliyor.
Deprem harcamaları hariç tutulduğunda bütçe açığının millî gelire oranının yüzde 2,8 olması bekleniyor. Bütçede faiz dışı dengenin ise düşük tutarlı da olsa fazla vermesi öngörülüyor.
Ekonomide yüzde 4,2 büyüme hedefi
Bütçe teklifinin dayandığı makroekonomik hedeflere göre Türkiye ekonomisinin 2026 yılında yüzde 3,3 büyümesi, 2027 yılında ise büyüme oranının yüzde 4,2'ye yükselmesi bekleniyor. Orta vadede büyümenin kademeli olarak hızlandırılarak 2029 yılında yüzde 5 seviyesine ulaştırılması hedefleniyor.
Enflasyonla mücadele de bütçenin temel öncelikleri arasında bulunuyor. Tüketici enflasyonunun 2026 yılı sonunda yüzde 28,4, 2027 yılı sonunda ise yüzde 21 seviyesine gerilemesi öngörülüyor. Orta vadede tek haneli enflasyona ulaşılması hedefleniyor.
İşgücü piyasasına ilişkin beklentiler kapsamında 2027 yılında istihdamın 657 bin kişi artması ve işsizlik oranının yüzde 8'e gerilemesi bekleniyor. Mal ve hizmet ihracatının ise 410 milyar dolar seviyesine ulaşacağı tahmin ediliyor.
En büyük pay eğitim ve sağlığa
2027 yılı bütçesinde eğitim ve sağlık hizmetleri önemli kaynak ayrılan alanlar arasında yer aldı.
Millî Eğitim Bakanlığı için 2 trilyon 459 milyar lira, yükseköğretim kurumları için 872 milyar lira ödenek öngörüldü. Yükseköğretim dâhil toplam eğitim kaynağının 3 trilyon 747 milyar liraya ulaşması ve merkezi yönetim bütçesinin yüzde 13,7'sinin eğitime ayrılması planlandı.
Sağlık hizmetleri için merkezi yönetim bütçesinden 2 trilyon 134 milyar lira kaynak ayrılması öngörülürken ilgili kurumların harcamaları da dâhil edildiğinde sağlık alanındaki toplam kaynağın 4 trilyon 532 milyar liraya ulaşması bekleniyor.
Sosyal desteklere 1,3 trilyon lira
Sosyal devlet anlayışı çerçevesinde sosyal yardım ve destek programları için 2027 yılı bütçesinde 1 trilyon 341 milyar lira kaynak ayrılması planlanıyor. Bu tutarın bütçe giderlerinin yüzde 4,9'una karşılık geldiği belirtiliyor.
Sosyal konut finansmanına yönelik desteğin yüzde 150 artışla 250 milyar liraya çıkarılması öngörülürken ödeme gücü bulunmayan vatandaşların sağlık primi giderleri için 186 milyar lira, 65 yaş üstü vatandaşlar ile bakıma ihtiyaç duyan engellilere yönelik aylıklar için 132 milyar lira ayrılması planlanıyor.
Engelli vatandaşların evde bakımına 109 milyar lira, eğitim desteğine 90 milyar lira, doğum yardımlarına 84 milyar lira kaynak öngörülüyor.
Elektrik ve doğal gaz faturalarında vatandaşlara sağlanan desteklerin devamı kapsamında enerji sübvansiyonlarına 605 milyar lira ayrılması planlanıyor. Ücretlerin asgari ücrete karşılık gelen kısmına yönelik vergi istisnasının ise 2027 yılında çalışanların gelirlerine 1 trilyon 460 milyar lira katkı sağlaması bekleniyor.
Tarıma 1,3 trilyon liralık kaynak
Tarım sektörü için 2027 yılı bütçesinde toplam 1 trilyon 305 milyar lira kaynak tahsis edilmesi öngörülüyor. Bu kapsamda tarımsal vergi harcamalarına 342 milyar lira, tarımsal kredi desteğine 325 milyar lira, yatırım ödeneklerine 268 milyar lira ve tarımsal destek programlarına 235 milyar lira ayrılması planlanıyor.
Tarımsal kamu işletmelerinin finansmanı, müdahale alımları ve ihracat destekleri için de 135 milyar lira kaynak öngörülüyor. Çiftçilerin mazot maliyetinin yüzde 50'sinin, gübre maliyetinin ise yüzde 25'inin karşılanması uygulamasının sürdürülmesi hedefleniyor.
Reel sektörün desteklenmesi amacıyla, tarımsal kredi sübvansiyonları hariç 658 milyar lira ödenek ayrılması planlanıyor. Bu kapsamda işveren prim desteğine 351 milyar lira, esnaf kredisi sübvansiyonlarına 92 milyar lira, sanayi ve teknoloji teşviklerine 73 milyar lira, ihracat desteklerine ise 65 milyar lira kaynak öngörülüyor.
Savunma ve güvenliğe 3,45 trilyon lira
Savunma sanayisinde dışa bağımlılığın azaltılması, kritik teknolojilerde yerli kapasitenin güçlendirilmesi ve teknolojik kazanımların sivil alanlara aktarılması bütçenin öncelikleri arasında bulunuyor.
2027 yılında savunma harcamaları için 2 trilyon 206 milyar lira, iç güvenlik harcamaları için 1 trilyon 248 milyar lira olmak üzere toplam 3 trilyon 454 milyar lira ödenek ayrılması öngörülüyor.
Deprem bölgesi ve yatırımlar öncelikli
Depremden etkilenen bölgelerin yeniden imarı ve afetlere karşı dirençliliğin artırılması için 2027 yılı bütçesinde 769 milyar lira ödenek öngörülüyor. Kentsel dönüşüm kaynaklarının ise yüzde 176 artışla 276 milyar liraya çıkarılması planlanıyor.
Kamu yatırımlarına ayrılan kaynağın 2 trilyon 849 milyar liraya yükseltilmesi ve bu tutarın bütçenin yüzde 10,4'üne karşılık gelmesi bekleniyor. Ulaştırma, enerji, sulama, demiryolları, madencilik ve diğer altyapı projelerinin desteklenmesi hedefleniyor.
Büyükşehir belediyeleri, diğer belediyeler ve il özel idarelerine ayrılan toplam kaynağın da 2 trilyon 384 milyar liraya çıkarılması öngörülüyor.
Bütçede mali disiplin vurgusu
Teklifte mali disiplinin korunması, kamu borçluluğunun sürdürülebilir seviyelerde tutulması ve tasarruf tedbirlerinin devam ettirilmesi hedefleri öne çıkıyor. Bütçe politikalarının para politikası ve gelirler politikasıyla uyumlu yürütülerek enflasyonla mücadeleye katkı sağlaması amaçlanıyor.
2027 yılı bütçesiyle ekonomik büyümenin hızlandırılması, üretim ve ihracat kapasitesinin güçlendirilmesi, sosyal desteklerin sürdürülmesi ve kamu hizmetlerinin daha etkin sunulması hedefleniyor. Bütçe teklifinin nihai şekli ise Türkiye Büyük Millet Meclisindeki değerlendirme ve yasama sürecinin ardından belli olacak.
